Origen of Alexandria, On First Principles 3.2

1. Videndum nune est secundum seripturas, quomodo contrariae virtutes vel ipse diabolus reluctantur humano generi, provocantes et instigantes ad peccatum. Ft primo quidem in Genesi serpens Exam seduxisse perscribitur: de quo serpente in Ascensione Moysi, cuius libelli meminit in epistola sua apostolus ludas, Michahel archangelus cum diabolo disputans de corpore Moysi ait a diabolo inspiratum serpentem causam extitisse praevaricationis Adae et Evae. Sed et illud requiritur a quibusdam, quis est angelus qui de caelo loquitur ad Abraham dieens: “Nune cognovi quoniam times tu deum et non pepereisti filio tuo dilecto, quem dilexisti, pro me”. Manifeste enim angelus esse scribitur, qui dicit cognovisse se tunc quia timeret deum Abraham, et non pepercisset filio suo dilectos sicut scriptura dicit, sed non declaravit quia pro deo, sed pro se, hoe est pro eo, qui haee dicebat. Requirendum etiam illud est, de quo in Exodo dicitur, quia voluerit interficere Moysen pro eo quod abibat in Aegyptum. Sed et postea quis est qui ‘exterminator’ angelus dieitur, nee non et ille qui sit, qui in Levitieo seriptus est “apopompeuse, id est transmissor, de quo ita ait seriptura: “Sors una domino et sors una apopompeo” (id est . otransmissoric)? Sed et in primo libro Regnorum spiritus pessimus Saulem dicitur offocare. In tertio vero libro Micheas propheta dicit: “Vidi deum Israhel sedentem super thronum suum, et omnis militia caeli stabat cirea ipsum a dextris eius et a sinistris eius. Et dixit dominus: Quis seducet Achab regem Israhel, ut ascendat et cadat in Remmat Galaat? Et dixit iste sie, et ille dixit sie. Et exiit spiritus, et stetit in conspectu domini, et dixit: Ego seducam eum. Et dixit ad eum dominus; In quo? Et dixit: Exeam, et ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum ipsius. Et dixit: Seduces, et quidem poteris. Exito ergo, et facito sic. Et nunc dedit dominus spiritum mendacem in ore omnium prophetarum tuorum; et dominus locutus est super te mala.” Manifeste enim per haec ostenditur voluntate et proposito suo elegisse ‘spiritus’ quidam ut ‘seduceret’ et mendacium operaretur, quo spiritu abutitur deus ad necem Achab, qui haee pati dignus erat. In primo quoque libro Paralipomenon: “Suscitavit” inquit “diabolus Satan in Israhel, et concitavit David ut; numeraret populum”. In psalmis vero angelus malignus adterere dicitur quosdam. In Ecelesiaste quoque Salomon ait: “Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimittas, quoniam sanitas conpescet peccata multa”. In Zacharia vero legimus diabolum stantem a dextris lesu et resistentem ei. Esaias vero ait gladium dei insurgere :super draconem, serpentem per‚25 versum” Quid autem dicam de Hiezechiel in seeunda visione ad cipem Tyri manifestissime de virtute contraria prophetante, qui etiam in fluminibus Aegypti draconem dieit habitare? "Totus autem liber, qui scriptus est de Iob, quid aliud quam de diabolo continet, petente potestatem sibi dari omnium, quae habet lob, et filiorum eius, insuper et eorporis eius? Qui tamen per eius patientiam vincitur. In quo libro multa responsis suis edocuit dominus de adversante nobis virtute draconis istius. Haee interim ex veteri testamento, quantum ad praesens memoriae suecurrere potuit, dicta sint de eo, quod contrariae virtutes vel nominantur in scripturis vel humano generi dicuntur adversari, postmodum puniendae. Videamus autem et in novo testamento, ubi Satanas ad salvatorem accedit, temptans eum; spiritus vero maligni et daemonia inmunda, quae aliquantos obsederant, fugata sunt a salvatore de corporibus patientium, qui et liberati ab eo dicuntur. Sed et ludas, ‘cum iam diabolus misisset in cor eius ut traderet- Christum, postea etiam totum Satanan suscepit in sese; scriptum est enim quia “post bucellam introivit in eum Satanas”. Paulus vero apostolus docet nos non debere -dare locum diabolos “sed induite” inquit “arma dei, ut possitis resistere adversum astutias diabolie, designans “luctamen” esse sanctis “non adversum carnem et sanguinem, sed adversum prineipatus, adversum potestates, adversum mundi huius rectores tenebrarum, adversum - spiritalia nequitiae in caelestibus”. Sed et salvatorem -crucifixum essedicit ‘a principibus huius mundi, qui destruenturs, quorum etiam ‘sapientiam- dicit se ‘“non loqui. Per haec igitur omnia docet nos scriptura divina esse quosdam invisibiles hostes, dimicantes adversum nos, et praecipit armari nos debere contra eos. Unde et simpliciores quique domino Christo credentium existimant quod omnia peccata quaecumque commiserint homines, ex istis contrarus virtutibus mentem delinquentium perurgentibus fiant, pro eo quod in certamine isto invisibili superiores inveniantur potestates. Quodsi, verbi causa, diabolus non esset, nemo hominum omnino delinqueret. 2. Nos vero rationem diligentius intuentes, haud ita esse arbitramur, considerantes ea, quae manifeste ex corporali necessitate descendunt. An vero putandum est quod diabolus esuriendi vel sitiendi causa nobis existat? Neminem puto esse qui hoc audeat confirmare. Si ergo esuriendi et sitiendi non nobis ipse fit eausa, quid illud, eum uniuscuiusque aetas ad virilitatis tempus advenerit et naturalis caloris incentiva suggesserit? Consequens sine dubio est ut, sieut esuriendi et sitiendi causa diabolus non est, ita ne eius quidem motus, qui adultae aetati naturaliter suggeritur, id est adpetendi coitus desiderium. Quam causam non utique semper a diabolo moveri certum est, ita ut putandum sit quia, si diabolus non esset, huiuscemodi admixtionis desiderium corpora non haberent. Tum deinde consideremus si, ut superius ostendimus, cibus hominibus non ex diabolo sed naturali quodam appetitur instinctu, utrum posset fieri ut, si diabolus non esset, humana experientia tanta in pereipiendo cibo disciplina uteretur, ut numquam penitus excederet modum, id est ut vel aliter quam res posceret vel amplius quam ratio indulgeret aeciperet, e& numquam eveniret hominibus in servando cibi modo mensuraque delinquere. Ego quidem non arbitror haec ab hominibus ita potuisse servari, etiamsi nulla diaboli provocasset instinetio, ut in percipiendo cibo modum disciplmamque nullus excederet, priusquam id usu longo atque experientia didicissent. Quid igitur est? In escis quidem et potu possibile erat delinquere nos etiam sine diaboli ineitamentis, si forte minus continentes vel minus industrii fuissemus inventi: in adpetendo vero coitu vel naturalibus desideriis temperandis putandum est quod non simile aliquid pateremur? Arbitror autem quod eadem rationis consequentia etiam in ceteris naturalibus motibus possit intellegi eupiditatis vel irae vel tristitiae vel (in) omnibus omnino, quae per intemperantiae vitium modum mensurae naturalis excedunt. Evidens igitur ratio est quia, sicut in bonis rebus humanum propositum solum per se ipsum inperfeetum est ad consummationem boni (adiutorio namque divino ad perfecta quaeque perducitur): ita etiam in contrarus initia quidem et velut quaedam semina peccatorum ab his rebus, quae in usu naturalter habentur, aecipimus; cum vero indulserimus ultra quam satis est, et non restiterimus adversum primos intemperantiae motus, tune primi huius delieti aecipiens locum virtus inimica instigat et perurget omni modo studens profusius dilatare peccata, nobis quidem hominibus occasiones et initia praebentibus peccatorum, inimicis autem potestatibus latius ea et longius et si fieri potest absque ullo fine propagantibus. Ita denique in avaritiam lapsus efficitur, eum primo homines parum quid pecuniae desiderant, deinde augescente vitio cupiditas increscit. Post haec lam etiam cum caecitas menti ex passione successerit, inimicis virtutibus suggerentibus ac perurgentibus, peeunia iam non desideratur, sed rapitur et vi aut etiam sanguinis humani profusione conquirtur. Ad certiorem denique rei fidem, quod inmensitates istae vitiorum a daemonibus veniant, contemplari et ex eo facile potest, quod nihil minus his, qui corporaliter a daemonibus vexantur, etiam ilh patiuntur, qui vel immoderatis amoribus vel irae intemperantia vel nimietate tristitiae perurgentur. Nam et in nonnullis historüs refertur quod in insaniam quidam ex amore deciderint, ahi ex iracundia, nonnulli etiam ex tristitia vel nimio gaudio; quod arbitror eo accidere, quia contrariae istae virtutes, id est daemones, loco sibi in eorum mentibus dato, quem intemperantia prius patefecerit, sensum eorum penitus possederint, maxime cum nulla eos ad resistendum virtutis gloria concitarit. 3. Quod autem sint quaedam peccata, quae non a contrarus virtutibus veniant, sed ex naturalibus corporis motibus initium. sumant, manifestissime declarat apostolus Paulus in eo cum dicit: “Caro concupiscit adversum spiritum, spiritus autem adversum carnem; haec invicem sibi resistunt, ut non quae vultis illa faciatis”e. Si ergo ‘caro coneupiseit adversum spiritum-, et spiritus adversum carnem”, est nobis aliquando ‘conluctatio adversum carnem et sanguinem”, id est, cum -homines” sumus et ‘secundum carnem ambulamus”, et cum non possumus temptari in maioribus temptationibus quam humanis, cum dieitur de nobis quia “temptatio vos non conpraehendat nisi humana. Fidelis autem est deus, qui non permittet vos temptari supra id quod potestis”. Sicut enim hi, qui agonibus praesunt, eos, qui ad certamen veniunt, non utcumque neque fortuito inter se sinunt inire certamina, sed diligenti examinatione prout vel corpora viderint vel aetates, aequissima conparatione iungentes illum cum illo et illum cum illo, verbi gratia, pueros cum pueris, viros cum viris, qui inter se vel aevi vel roboris propinquitate conveniant: ita intellegendum est etiam de divina providentia quod omnes, qui in hos humanae vitae descenderint agones, iustissima moderatione dispenset secundum rationem uniuscuiusque virtutis, quam ipse solus, qui solus ‘corda hominum: intuetur, agnoscit; ut alius quidem pugnet adversum carnem talem, alius vero adversum talem, et alius quidem in tantum tempus, alus vero in tantum, et ut alter instigetur a carne in hoc vel illud, alius vero in aliud; tum vero ut alius resistat adversum inimicam potestatem illam vel illam, alius vero adversum duas vel tres simul, aut nunc quidem adversum aliam nune iterum adversum aliam, et certo quo tempore adversum illam et certo quo adversum aliam, vel post quae gesta adversum quas pugnet, post quae vero adversum alias. Intuere enim ne forte tale aliquid indicetur per hoe, quod dixit apostolus: “Fidelis autem est deus, qui non permittet vos temptari supra id quod potestis”, id est, pro eo quod singuli pro virtutis suae quantitate vel possibilitate temptantur. Nee tamen quoniam diximus iusto dei iudicio unumquemque pro virtutis suae quantitate temptari, ideirco putandum est quia omni genere debeat vincere qui temptatur; sicut ne ille quidem, qui in agone contendit, quamvis aequa moderatione conparatus sit adversario, non tamen omni genere vincere poterit. Verum nisi aequalis fuerit concertantium virtus, non erit iusta palma vincentis, nec iuste culpabitur victus; propter quod permittit nos quidem deus temptari, non tamen ‘supra id quod possumus: pro viribus enim nostris temptamur. Nec tamen seripbum est quia faciet in temptatione etiam exitum sustinendi, sed exitum ‘ut sustinere possimus-, id est: ipse praestat, “ut sustinere possimus. Ut vero hoe, quod posse nobis ipse dedit, vel strenue vel segniter impleamus, in nobis est. Dubium enim non est quod in omni temptatione adest nobis tolerandi virtus, si tamen nos conpetenter utamur virtute concessa. Non enim idem est habere vincendi virtutem et vineere, sieut ipse apostolus cautissimo sermone (de)signavit dicens quia “dabit deus exitum, ut sustinere possitis, non: ut sustineatis. Multi enim non sustinent, sed in temptatione vincuntur. A deo autem datur non ut sustineamus (alioquin nullum iam videretur esse certamen), sed “ut sustinere possimus”, Ea autem virtute, quae nobis data est ut vincere possimus, secundum liben arbitrü facultatem aut industrie utimur et vineimus, aut segniter et superamur. Si enim totum nobis hoc detur, ut omni genere superemus, id est, ut nullo modo vincamur, quae iam superest causa certandi ei, qui vinci non potest? aut quod palmae meritum, ubi repugnanti adimitur vincendi facultas? Si vero aeque quidem omnibus nobis vincendi possibilitas praebeatur, in nostra autem sit positum potestate, quomodo hae possibilitate uti debeamus, id est vel industrie vel segniter, iusta erit vel vieti culpa vel palma victoris. Igitur ex his, quae pro viribus nostris disputata sunt, arbitror quod evidenter apparuit esse quaedam delieta, quae nequaquam malignis virtutibus perurgentibus committamus, alia vero esse quae instinctu earum ad nimietatem quandam immoderationemque provocentur. Unde consequens est nune inquirere, quomodo ipsae contrariae virtutes haec ipsa incitamenta operentur in nobis. 4. ‘Cogitationes’, quae “de corde nostro procedunt” (vel memoria quorumcumque gestorum vel quarumlibet rerum causarumque contemplatio), invenimus quod aliquotiens ex nobis ipsis procedant, aliquotiens a contrarius virtutibus concitentur, interdum etiam a deo vel a sanctis angelis inmittantur. Verum haec ita esse fabulosum fortasse videbitur, nisi seripturae divinae testimoniis fuerit conprobatum. Quod ergo cogitatio oriatur ex nobis, David testatur in psalmis dicens: “Quia cogitatio hominis confitebitur tibi, et reliquiae cogitationum diem festum agent tibie. Quod autem et a eontrarüs virtutibus fieri soleat, Salomon in Ecclesiaste testatur hoe modo: “Si spiritus potestatem habentis ascendert super te, locum tuum ne relinquas, quoniam sanitas conpesecit peccata multa”. Et Paulus apostolus de his eisdem testimonium dabit dicens: “Cogitationes destruentes et omnem elationem, quae se extollit adversum scientiam Christie. Ex deo autem quod fiat, David nihilominus testatur in psalmis hoe modo: “Beatus vir, cuius est susceptio eius apud te, domine, ascensus in corde eius”. Et apostolus dicit quoniam “deus dedit in corde Titi. Quod vero etiam per angelos vel bonos vel malos aliqua humanis cordibus suggerantur, designat vel Tobiam angelus comitatus vel prophetae sermo dicentis: “Et respondit angelus, qui loquebatur in me”; sed et Pastoris liber haee eadem declarat docens quod bini angeh singulos quosque hominum comitentur, et si quando bonae eogitationes cor nostrum ascenderint, a bono angelo suggeri dicit, si quando vero contrariae, mali angeli esse dicit instinctum. Eadem quoque etiam Barnabas in epistola sua declarat, cum duas vias esse dieit, unam lucis, alteram tenebrarum, quibus etiam praeesse certos quosque angelos dicit: viae quidem lucis angelos dei, tenebrarum autem viae angelos Satanae. Nihil tamen aliud putandum est accidere nobis ex his, quae cordi nostro suggeruntur bonis vel malis, nisi commotionem solam et incitamentum provocans nos vel ad bona vel ad mala. Possibile autem nobis est, cum maligna virtus provocare nos coeperit ad malum, abicere a nobis pravas suggestiones et resistere persuasionibus pessimis et nihil prorsus culpabiliter gerere; et rursum possibile est ut, eum nos divina virtus ad meliora provocaverit, non sequamur, liberi arbitrii potestate nobis in utroque servata. Dicebamus sane in superioribus quod etiam memoriae nobis quaedam vel bonorum vel malorum suggerantur, sive per divinam providentiam sive per virtutes contrarias; sicut ostenditur in libro Hester, cum beneficia iustissimi viri Mardochaei Artaxerses non meminisset et nocturnis vigilus fatigatus a deo in memoriam recepisset rerum gestarum monumenta chartis mandata requirere; in quibus de beneficiis Mardochaei ammonitus inimicum quidem eius Aman suspendi iuberet, ipsi honores magnificos, universae vero sanctorum genti salutem periculo iam imminente conferret. Per contrariam vero diaboli virtutem memoriae pontifieum et seribarum putandum est esse suggestum illud, quod venientes ad Pilatum dixerunt; “Domine, recordati sumus quoniam seductor ille dixit, dum adhue viveret, quia post tertiam diem resurgam”. Sed et Iudas quod de proditione salvatoris cogitavit, non fuit a sola mentis eius malitia veniens. "Testata est enim scriptura quia “diabolus inmisisset in cor eius ut traderet eum”. Propter quod et Salomon recte praecipit dicens: “Omni custodia serva tuum cor”, et Paulus apostolus (cum) ait: “Amplius debemus intendere his, quae audivimus, ne forte effluamus”, et cum dieit: “Nolite dare locum diabolo”, ostendens per hoe quia certo quo opere vel certa qua desidia animi ‘locus diabolo datur. ut cum semel ingressus fuerit cor nostrum, aut obtineat nos aut certe vel polluat animam, si non penitus obtimere potuerit, cum -ignitasua ‘lacula” 1actat in nos; quibus aliquando quidem in altum descendente vulnere sauciamur, aliquando vero tantummodo inflammamur. Raro certe et a paucis quibusdam haec eius ‘ignita iacula restinguuntur’, ita ut loeum vulneris non inveniant, id est, cum quis munitissimo et validissimo “seuto fidei’ fuerit obtectus. Quod vero dictum est in epistola ad Ephesios: “Quia non est nobis conluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversum principatus, adversum potestates, adversus mundi huius rectores tenebrarum harum, adversum spiritalia nequitiae in caelestibus”: ita oportebit intellegi quod dixit “nobis”, id est mihi Paulo et vobis Éphesus et quibuscumque non est conluctatio cum carne et sanguine; his etenim certamen est ‘adversum principatus et potestates, adversus mundi huius rectores tenebrarume, non sicut erat in Corinthis, quibus certamen adhue ‘adversus carnem et sanguinem- erat, quos "”temptatio non adprehenderat nisi humana”. 5. Nec tamen putandum est quod singuli quique adversum omnia haec decertent. Inpossibile enim id esse arbitror ulli hominum, quamvis ille sit sanetus, ut adversum omnia haec simul possit habere certamen. Quodsi ullo modo id aecidat, quod certe fieri non potest, inpossibile est ut id prorsus ferre possit humana natura sine maxima subversione sui. Sed sieut, verbi gratia, quinquaginta aliqui milites si dieant sibi imminere certamen adversum alios quinquaginta, non ita intellegendum est quod unus ex ipsis adversum quinquaginta dimicaturus sit, sed recte quidem dicit unusquisque ipsorum quia certamen nobis est adversum quinquaginta, omnibus tamen adversum omnes: ita etiam hoc audiendum est, quod apostolus dicit, quod universis athletis vel militibus Christi conluetatio et certamen est adversum omnia ista, quae enumerata sunt; omnibus, singulis tamen vel cum singulis, futuro certamine, vel certe prout probatum fuerit ab agonis ipsius iusto praeside deo. Arbitror namque quia certa mensura sit humanae naturae, etiamsi Paulus ille sit, de quo dicitur: (“Vas electionis est mihi iste”,) aut Petrus, ‘adversum quem portae inferi non praevalent”, aut si Moyses (ille) sit, “amieus dei, quorum nullus prorsus omnem simul adversarum virtutum catervam posset sine sui aliqua pernicie tolerare, nisi forte illius solius virtus operetur in eo qui dixit: “Confidite, ego vici mundum”. Propter quem confidenter etiam Paulus dicebat: “Omnia possum in eo, qui me confortat Christus”, et iterum: “ Amplius autem quam omnes illi laboravi, non autem ego, sed gratia dei mecum”. Propter hanc ergo virtutem, quae utique humana non est, operantem et loquentem in se, Paulus dicebat: “Certus sum autem quia neque mors neque vita neque angeli neque principatus neque potestates neque praesentia neque futura neque virtus neque altitudo neque profundum neque alia ulla ereatura poterit nos separare a caritate dei, quae est in Christo lesu domino nostro”. Sola enim per se humana natura non arbitror quia possit adversum -angelos- et ‘excelsa et profundae et “aliam ereaturamhabere certamen; sed cum senserit praesentem in se dominum et inhabitantem, confidentia divini adiutornü dicet: “Dominus inluminatio mea et salvator meus, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? Dum adpropiant super me nocentes, ut edant carnes meas, qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt et ceciderunt. S1 consistant adversum me castra, non timebit eor meum; si insurgat in me proelium, in hoc ego sperabo.” Unde ego arbitror quod numquam fortassis homo per se ipsum virtutem ”contrariam vincere potest, nisi usus fuerit adiutorlo divino. Unde et angelus dicitur ‘luctatus esse cum lacob. Quod nos quidem ita intellegimus quia non idem sit luctatum esse cum lacob angelum, quod est adversum lacob; sed is quidem, qui ei salutis ipsius causa aderat, qui et cognitis profectibus eius etiam ‘“nomen” ei “Israhel” dedit, iste eum ipso luctatur, id est, cum ipso est in agone et iuvat eum in certamine, cum sine dubio alius esset, adversum quem dimicaret et adversum quem ei certamen ageretur. Denique Paulus non dixit nobis esse luctamen cum principibus vel cum potestatibus, sed ‘adversum principatus et adversum potestates. Unde si et ‘lacob luctatus est-, sine dubio adversum aliquam harum virtutum luctatus est, quas humano generi et sanctis praecipue adversari et movere certamina Paulus enumerat. Ideo denique dicit de eo scriptura quia ‘luctatus est- cum angelo, et ‘invaluit ad deum”, ut sit agonis quidem certamen angeli adiutorio sustentatum, perfectionis vero palma vincentem perducat ad deum. 6. Nec sane arbitrandum est quia huiuscemodi certamina corporum robore et palaestricae artis exercitus peragantur, sed spiritui adversum spiritum pugna est, similiter ut Paulus designat -adversum principatus et potestates et mundi huius rectores tenebrarum’ nobis imminere certamen. Ipsa vero certaminum species ita intellegenda est, cum damna, eum perieula, cum obprobria, eum criminationes excitantur adversum nos, non id agentibus adversaruüs potestatibus, ut haec tantummodo patiamur, sed ut per haee vel ad iram multam vel ad nimiam tristitiam vel ad desperationem ultimam provocemur, vel certe, quod est gravius, conqueri adversum deum fatigati et victi taediis compellamur, tamquam humanam vitam non aeque iusteque moderantem; ut per haee vel infirmemur in fide vel decidamus ab spe vel transferri cogamur a veritate dogmatum et impium aliquid de deo sentire suadeamur. Talia namque quaedam seripta sunt de lob, eum diabolus dari sibi facultatem bonorum eius poposcisseb a deo. Per quod etiam illud edocemur, quoniam non fortuitis aliquibus incursionibus inpugnemur, si quando nos talia aliqua facultatum damna percusserint, neque quod fortuito nostrorum aliquis eaptivus abducitur vel domorum ruinae, in quibus cari quique opprimantur, eveniunt; in quibus omnibus unusquisque fidelium debet dicere quia “non haberes adversum me potestatem, nisi esset tibi data desupere.. Vide enim quia non cecidisset domus lob supra filios eius, nis prius adversum eos accepisset diabolus potestatem; neque equites ternis ordinibus inruissent, ut raperent camelos eius vel boves ceteraque animalia, nisi instincti ab eo spiritu, cui se ministros ex propositi sui oboedientia mancipaverant. Sed ne ille quidem qui videbatur ignis vel quod putatum est fulmen cecidisset super oves lob, antequam diabolus diceret ad deum: “Nonne tu communisti omnia, quae foris sunt et quae intus sunt eius, et reliqua? Sed nunc immitte manum tuam et continge omnia quae habet, nisi in faciem te benedixerite. 7. Ex quibus omnibus illud ostenditur, quod omnia haee, quae . fiunt in hoe mundo, quae media aestimantur, sive illa tristia sint sive . quoquomodo sunt, non quidem a deo fiunt nec tamen sine deo, dum malignas et contrarias virtutes talia volentes operari non solum non prohibet deus, sed et permittit facere haec, sed certis quibusque et temporibus et personis; sicut et in ipso lob dicitur quia ad certum tempus paratus est cadere sub alios, et domus ipsius depraedari ab iniquis. Propterea . doeet nos seriptura divina omnia quae accidunt nobis tamquam a deo illata suscipere, scientes quod sine deo nihil fit. Quod autem haee ita sint, id est, quod nihil sine deo fiat, quomodo possumus dubitare, domino et salvatore evidenter pronuntiante et dicente: “Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex ipsis non cadet super terram sine patre vestro, qui in caelis est?” Sed necessitas nos traxit paulo amplius evagari de conluctatione adversarum virtutum, quam adversum homines gerunt, disputantes et de his, quae humano generi accidunt tristioribus, id est temptationibus . vitae huius, sicut ait lob: “Nonne temptatio est omnis vita hominis super terram?” ut manifestius quomodo haec accidant et quam pie de his sentiri debeat, panderetur. Nune vero videamus quomodo homines etiam in peecatum falsae scientiae delabuntur, vel quo prospectu virtutes contrariae etiam de his pugnas adversum nos soleant commovere.