Irenaeus of Lyons, Against Heresies 3.18
It is demonstrated clearly that the Word of God, who existed in the beginning with God and through whom all things were made, and who was always present to the human race, was united in these last times with his own creation at the Father's predetermined time and became a passible human being; this excludes every objection from those who say: "If therefore he was born then, he did not exist before as Christ." For we prove that the Son of God did not begin to exist at that moment, since he existed always with the Father; rather, when he became incarnate and human, he recapitulated in himself the long history of humanity, providing us salvation in a concise way, so that what we lost in Adam—namely, being according to the image and likeness of God—we might recover in Christ Jesus (Romans 5:12-21; Genesis 1:26).
Since it was not possible for the human being who had once been defeated and deceived through disobedience to be reformed and to obtain the prize of victory, and it was likewise impossible for the one who had fallen under sin to receive salvation, the Son, the existing Word of God, accomplished both: he descended from the Father, became incarnate, descended even to death, and completed the dispensation of our salvation (Philippians 2:6-8). He exhorts us without doubt to believe in him, saying again: "Do not say in your heart, 'Who will ascend into heaven?'"—that is, to bring Christ down—"or 'Who will descend into the abyss?'"—that is, to bring Christ up from the dead (Deuteronomy 30:12-13; Romans 10:6-7). Then he adds: "Because if you confess with your mouth that Jesus is Lord, and believe in your heart that God raised him from the dead, you will be saved" (Romans 10:9).
And he gave the reason for which cause the Word of God did these things, saying: "For to this end Christ both lived and died and rose again, that he might be Lord of both the living and the dead" (Romans 14:9). And again, writing to the Corinthians, he says: "We preach Christ Jesus crucified" (1 Corinthians 1:23). And he adds: "The cup of blessing which we bless, is it not a communion of the blood of Christ?" (1 Corinthians 10:16). Who then has communion with us in these sacred foods? Is it the one who is fabricated as a Christ extended above, that is, to the limit, who formed their mother? Or is it the one who is from the virgin, Emmanuel, who ate butter and honey, about whom the prophet says: "He is human, and who will know him?" (Isaiah 7:14-15; Isaiah 53:8). This same one was preached by Paul, for he says: "For I delivered to you first what I also received, that Christ died for our sins according to the Scriptures, and that he was buried, and that he rose again on the third day according to the Scriptures" (1 Corinthians 15:3-4).
Latin
1. Ostenso manifeste, quod in principio Verbum exsistens apud Deum, per quem omnia facta sunt, qui et semper aderat generi humano, hune in novissimis temporibus secundum prefinitum tempus a Patre, unitum suo plasmati, passibilem hominem factum, exclusa est omnis contradictio dicentium: Si ergo tune natus est, non erat ergo ante Christus. Ostendimus enim, quia non tune ccepit Filius Dei, exsistens semper apud Patrem; sed quando incarnatus est, et homo factus, longam hominum expositionem in seipso recapitulavit, in compendio nobis salutem prestans, ut quod perdideramus in Adam, id est, secundum imaginem et similitudinem esse Dei, hoc in Christo Jesu reciperemus. 2. Quia enim non erat possibile, eum hominem qui semel victus fuerat et elisus per inobedientiam, replasmare, et obtinere Sbravium victoria, iterum autem impossibile erat ut salutem perciperet qui sub peccato ceciderat, utraque operatus est Filius, Verbum Dei exsistens, a Patre descendens, et incarnatus, et usque ad mortem descendens, et dispensationem consummans salutis nostre, cui credere nos indubitate adhortans, iterum ®dicit: Ne dixeris in corde tuo, Quis ascendit in celum? hoc est Christum deducere. Aut, Quis descendit in abyssum? hoe est Christum a mortuis liberare; deinde infert: Quoniam si confitearis in ore tuo Dominum Jesum, et credideris in corde tuo, quoniam Deus illum excitavit a mortuis, salvous eris. Et rationem reddidit propter quam causam hee fecit Verbum Dei, dicens: Jn hoc enim * Christus et vixit, et mortwus est, et resurrexit, ut vivorum et mortuorum dominetur. Et iterum ad Corinthios scribens ait : Vos autem annuntiamus Christum * Jesum crucifizum. Et infert: Oalix benedictionis quem benedicimus, nonne communicatio sanguinis est Christi? Quis est autem qui communicavit nobis de escis? Utrum is qui ab illis affingitur sursum Christus, superextensus Horo, id est fini, et formavit eorum matrem: an VETO qui ex virgine est Emmanuel, qui butyrum et mel manduCavit, de quo ait propheta: Et homo est, et quis cognoscet eum? Hic idem a Paulo annuntiabatur: Zradidi enim, inquit, vobis in primis, quoniam Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum Scripturas, et quoniam sepultus est, et resurrewit tertia die secwndum Scripturas. 3. Manifestum est igitur, quoniam Paulus alterum Christum nescit, nisi hune solum, qui et passus est, et sepultus est, et resurrexit, qui et natus est, quem et hominem dixit. Cum enim dixisset: Si autem Christus annuntiatur quoniam a mortuis resurrexit, intulit, rationem reddens incarnationis ejus: Quoniam per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Et ubique in passione Domini nostri, et humanitate, et mortificatione ejus, Christi usus est nomine, quemadmodum in illo: Noli esca tua perdere illum, pro quo Christus mortuus est. Et iterum: Nune autem in Christo vos qui aliquando fuistis longe, facti estis proximi in sanguine Christi. Et iterum: Christus nos redemit de maledicto Legis, factus pro nobis maledictum: quoniam scriptum est, Maledictus omnis qui pendet in ligno. Et iterum: Et periet infirmus in tua scientia frater, propter quem Ohristus mortuus est; significans, quoniam non Christus impassibilis descendit in Jesum, sed ipse, Jesus Christus cum esset, passus est pro nobis, qui decubuit et resurrexit, qui descendit et ascendit, Filius Dei, filius hominis factus: quemadmodum et ipsum nomen significat. In Christi enim nomine subauditur qui unxit, et ipse qui unctus est, et ipsa unctio in qua unctus est. Et unxit quidem Pater, unctus est vero Filius, in Spiritu, qui est unctio; quemadmodum per Esaiam ait sermo: Spiritus Dei super me, propter quod unwit me; significans et unguentem Patrem, et unctum Filium, et unctionem, qui est Spiritus. 4. Et ipse autem Dominus manifestum facit eum qui est passus. Cum enim interrogasset discipulos: Quem me homines dicunt esse Filium Hominis? ®et Petrus cum respondisset: Ju es Christus Filius Dei vivi; et cum laudatus esset ab eo, Quoniam caro et sanguis non revelavit ei, sed Pater qui est in coelis, manifestum fecit, quoniam Filius Hominis hie est Christus Filius Dei vivi: He eo enim, inquit, capit demonstrare discentibus, quoniam oportet illum Hierosolymam ire, et multa pati a sacerdotibus, 1 et reprobari, et crucifigi, et tertia die resurgere. Ipse qui agnitus est a Petro Christus, qui eum beatum dixit, quoniam Pater ei revelavit Filium Dei vivi, dixit, semetipsum oportere multa pati et crucifigi: et tune Petro increpavit, secundum opinionem hominum putanti eum esse Christum, et passionem ejus ayersanti, et dixit discipulis: Si gwis eult post me venire, neget se, et tollat crucom suam, et sequatur me. Qui enim voluerit animam suam salvare, perdet illam: et qui eam perdiderit propter me, salvabit eam. Hee enim Christus manifeste dicebat, ipse exsistens Salvator eorum, qui propter suam confessionem in mortem traderentur, et perderent animas suas. Si autem ipse non erat passurus, sed Savolaret a Jesu, quid et adhortabatur discipulos tollere erucem, et sequi se, quam ipse non tollebat secundum ipsos, sed relinquebat dispositionem passionis? Quoniam enim non de agnitione superioris crucis dicit hoc, quemadmodum quidam audent exponere; sed de passione, quam oportebat illum pati, et ipsi discipuli ejus futurum erat ut paterentur, intulit: Quicungue enim salvaverit animam suam, perdet cam: et qui perdiderit, inveniet eam; et quoniam passuri erant discipuli ejus propter eum, dicebat Judzis: Hece, ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et doctores, et ex his interficietis, et crucifigetis; et discipulis dicebat, Ante duces et reges stabitis propter me, et ex vobis flagellabunt, et interficient, et persequentur a civitate in civitatem; sciebat igitur et eos qui persecutionem passuri essent, sciebat et eos qui flagellari et occidi haberent propter eum: et non altera de cruce, sed de passione, quam passurus esset ipse prior, post deinde discipuli ejus. Erat ergo sermo ejus adhortans etiam illos: WVolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere: timete autem magis eum, qui habet potestatem et corpus et animam mittere in gehennam; et servare eas quze essent ad eum confessiones. Etenim ipse confessurum se promittebat coram Patre eos qui confiterentur nomen suum coram hominibus; negaturum autem eos qui negarent eum, et confusurum qui confunderentur confessionem ejus. Et cum hee ita se habeant, ad tantam temeritatem progressi sunt quidam, ut etiam martyres spernant, et vituperent eos qui propter Domini confessionem occiduntur, et sustinent omnia a Domino preedicta, et secundum hoc conantur vestigia assequi passionis Domini, passibilis martyres facti; quos et concedimus ipsis martyribus. Cum enim inquiretur sanguis eorum, et gloriam consequentur, tune a Christo confundentur omnes qui inhonoraverunt eorum martyrium. 5. Et ex hoc autem quod Dominus in cruce dixerit : Pater eis, non enim sciunt quid faciunt, longanimitas, et patientia, et misericordia, et bonitas Christi ostenditur, ut et ipse pateretur, et ipse excusaret eos qui se male " tractassent. Verbum enim Dei quod nobis dixit: Diligite inimicos vestros, et orate pro eis qui vos oderunt, ipse hoe fecit in cruce, in tantum diligens humanum genus, ut etiam pro his qui se interficerent, postularet. Si quis autem quasi duorum exsistentium, judicium de his faciat, invenietur multo melior, et patientior, et vere bonus, qui in vulneribus ipsis, et plagis, et reliquis que in eum commiserunt, beneficus est, nec memor est in se commissze malitize, eo qui avolavit, nec ullam injuriam, neque opprobrium passus est. Hoc autem idem et illis occurrit, qui dicunt eum putative passum. Si enim non vere passus est, nulla gratia ei, cum nulla fuerit passio: et nos, cum incipiemus vere pati, seducens videbitur, adhortans nos yapulare, et alteram preebere maxillam, si ipse illud non prior in veritate passus est: et quemadmodum illos seduxit, ut videretur eis ipse hoc quod non erat, et nos seducit, adhortans perferre ea, quze ipse non pertulit. Erimus autem et super magistrum, dum patimur et sustinemus quze neque passus est neque sustinuit magister. Sed quoniam solus vere magister Dominus noster, et bonus vere Filius Dei et patiens, Verbum Dei Patris Filius Hominis factus. Luctatus est enim, et vicit : erat enim homo ' pro patribus certans, et per obedientiam, inobedientiam persolvens: alligavit enim fortem, et solvit infirmos, et salutem donavit plasmati suo, destruens peccatum. Est enim piissimus et misericors Dominus, et amans humanum genus. re, et py at te? wn 6. Heerere itaque fecit et adunivit, quemadmodum preediximus, hominem Deo. Si enim homo non vicisset inimicum hominis, non juste victus esset inimicus. Rursus autem nisi Deus donasset salutem, non firmiter haberemus eam. Et nisi homo ®conjunctus fuisset Deo, non potuisset particeps fieri incorruptibilitatis. Oportuerat enim Mediatorem Dei et hominum, per suam ad utrosque domesticitatem, in amicitiam et concordiam utrosque reducere, let facere, ut et Deus assumeret hominem, et homo se dederet Deo. Qua enim ratione filiorum adoptionis ejus participes esse possemus, nisi per Filium eam que est ad ipsum recepissemus ab eo communionem, nisi verbum ejus communicasset nobis caro factum ? Quapropter et per omnem venit zetatem, omnibus restituens eam quze est ad Deum communionem. Igitur qui dicunt eum putative manifestatum, neque in carne natum, neque vere hominem factum, adhuc sub veteri sunt damnatione, advocationem preebentes. peccato, non devicta secundum eos morte, que regnavit ab Adam usque ad Moysem, etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem transgressionis Adw. Veniens autem lex, que data est per Moysem, et testificans de peccato, quoniam peccator est, regnum quidem ejus abstulit, latronem et non regem eum detegens, et homicidam eum ostendit : oneravit autem hominem qui habebat peccatum in se, reum mortis ostendens eum, Spiritalis enim cum lex esset, manifestavit tantummodo peccatum, non autem interemit: non enim Spiritui dominabatur peccatum, sed homini, Oportebat enim eum qui inciperet occidere peccatum, et mortis reum redimere hominem, id ipsum fieri quod erat ille, id est hominem: qui a peccato quidem in servitium tractus fuerat, a morte vero tenebatur, ut peccatum ab homine interficeretur, et homo exiret a morte. Quemadmodum enim per inobedientiam unius hominis, qui primus de terra rudi plasmatus est, peccatores facti sunt multi, et amiserunt vitam; ita oportuit et per obedientiam unius hominis, qui primus ex virgine natus est, justificari multos, et percipere salutem. Sic igitur Verbum Dei homo factus est, quemadmodum et Moyses ait: Deus, vera opera ejus. Si autem non factus caro parebat quasi caro, non erat verum opus ejus. Quod autem parebat, hoe et erat; Deus, hominis antiquam plasmationem in se recapitulans, ut occideret quidem peccatum, evacuaret autem mortem, et vivificaret hominem: et propter hoc vera opera ejus.