Book 7 rem early

ifficile captu, fuisse translata. Quod | v τὸ ἐπίχαρι, xal mpds.ye τούτῳ τὸ εὐεπές. Φαμὲν si sdmodum venusta et sonora est Gracorum ora- Ἐ ι οὖν, ὅτι γλώττῃ μὲν Ἑδραίων ἐλαλήθη ta προφητῶν, tio, cum singularj verborum ἀεἰθεί!, a decoro ta- ij a xal αὐτὰ δὲ ta Μωσέως, ἵνα xal ὑπάρχῃ γνώριμα. D men videntur aliena, et veritate destituta. Mulia i " Mixpots xat μεγάχλοις, μετεποιήθη χρησίμως εἰς τὸ enim deorum millia comminiscuntur, unum aulem i | .{ τῆς γλώττης εὐτριδὲς xal δυσέφιχτον ἐχούσης παν- natura ac vere Deum prorsus ignorant. At quis- Ἧ Ἂ τελῶς οὐδέν. El δὲ πολὺ τὸ εὔχοσμον ta Ἑλλήνων quis sapit, laudabit cum, non qui diserie ἰοφυΐ et | | - γ ἔχει, καὶ τὸ ἀπόλεκτον εἰς hyd, ἀλλ᾽ tv ἐχδολῇ τοῦ elegantibus verbis ati noverit, eoramque solum " πρέποντος γεγονότα φαίνεται, xa τῆς ἀληθείας splendorem jactet : sed eum potius, qui verba mi- 3 hpaptyxdta - puploug yap ὅσους μυθολογοῦσι θεοὺς, nus prompte et expedite quidem pronuntiet, re- ‘ & tov Eva δὲ φύσει καὶ ἀληθῶς εἰσάπαν ἡγνοηχότες. clam vero de prepotente Deo sententiam, et onme ; "Enatvésat δ᾽ ἄν τις, ef ye σωφρονοίη. od tbvedato- genus sincere probilatis ac virtutis colat. Qua- + & μεῖν μὲν εἰδότα χαὶ χεχομψευμένων ῥημάτων ἐπι- propter a divina Seripwura quivis seipso melior — - & στήμονα, xat τὴν ἐπ᾽ αὐτῷ sh τούτῳ Ψιλὴν αὐχῶντα εί, et certe aliis quoque non inutilis futurus est. y λαμπρότητα - ἐχεῖνον δὲ μᾶλλον, ὃς av ὁρῷτο thy At qui 6 Gracis disciplinis ornatam tantum et ele- , @ phy tiv λέξεων προφορὰν ody ἑτοιμοτέραν Eywv, gantem orationem fuerit consecutus , nihil praeterea » ὀρθῶς δὲ thy δόξαν, thy emi yé φημι tH πάντων commodi capiet ad sanciilatem et iniegritatem χρατοῦντι Θεῷ, xal πάντα τρόπον ἐπιειχείας οὐχ morum, modestiaque et gravitalis studium. Ut <!-- leaf 427 --> enim multoties jam repetii, apud illos reperio deos A ἀνεπιτήδευτον ἔχοντα, βάσιμον & καὶ olov ἱππήλα- : nullum vitii genus aversari, sed per foedas et fla- tov πᾶν εἶδος ἀρετῆς. Οὐχοῦν ἀπὸ μὲν τῆς θεοπνεύστου gitiosas voluptates omnem honestatem abjicere. Τραφῆῇς ἑαυτοῦ βελτίων av yévorto παστιτοῦν, xat Qualis autem demum iste futurus sit, qui feedissi μὴν χαὶ ἑτέροις οὖκ ἀσυντελὴς εἰς ὄνησιν᾽ and δέ morum criminum reos esse novit illos, quibus ho- ye τῶν Ἑλληνιχῶν μαθημάτων καλλιεπήσας μόνον, nores divini tribuantur , omittam dicere. Quod si χερδανεῖ πρὸς τούτῳ td σύμπαν οὐδὲν el ye td palmam tribuit Grecorum scriptis, propterea quod εἶναι σεπτὸς χαὶ ἐπιειχὴς, tyxpatelac te χαὶ σεμνό- multa urbanitate abundant, nostra vero minime, τητὸς ἐραστής. Ὡς yap ἔφην fon πλειστάχις, τοὺς perconianti respondeat : Si quis poculo aureo in- map’ αὐτοῖς εὑρίσχω θεοὺς, ἀποσπουδάζοντας piv fundat helleborum, alteri vero non aureo quidem, τῶν ἐχτόπων οὐδὲν, ἡδοναῖς δὲ talc εἰς αἰσχρότητα sed vel ex vilissima materia conficto, mel apum χαὶ ἀσέλγειαν ἅπαν παριόντας xadév. Ὁ δὲ τοῖς i labortm injiciat, tum pro potestate sorbere jubeat αἰσχίστοις ἅπασιν ἁλῶναι μεμαθηχὼς τοὺς προσχυ- tram ex lis libuerit : an qui bausturus est, in νουμένους, ὁποῖος Eotat λοιπὸν παρήσω λέγειν. El ὶ materiam intuens deteriora preferet; an potius δὲ Sh τὸ χρῆναι νιχᾷν τοῖς Ἑλλήνων ἀπονενέμηχε ' recte judicans, ei quod natura noxium est, utile λόγοις, dts πολὺς nap’ αὐτοῖς μὲν ὁ ἀστεϊσμὸς, | anteponet, licet vilissimo vasculo contentum ? Β rap’ ἡμῖν δὲ οὐχέτι, φιλοπευστοῦντι φραζέτω" Epa , yap ef τις χοτύλῃ χρυσῇ tov ἑλλέδορον ἐγχέας, ἑτέρᾳ ye phy οὐ τοιαύτῃ, μᾶλλον St κχαὶ εὐτελεστάτῃ chy : ὕλην tov τῶν μελισσῶν ἐνετίθει πόνον, εἶτα ῥοφεῖν ἐχέλευεν ἐπ᾽ ἑξουσίας td δοχοῦν " ἄρα vale ὕλαις ἐνορῶν τὴν ἀμείνω ψῆφον ἐδίδου τοῖς χείροσιν, ἣ διχάσας ὀρθῶς cod πεφυχότος ἀδιχεῖν προετίθει τὸ , ὠφελοῦν, χἂν εἰ tv σχεύει χέοιτο tip λίαν εὐτελεστάτῳ ; 233 Quoniam autem contendit prestare ut aGre- Ἐπειδὴ δὲ, φησὶν, Fv apervov ἡμας μαθημά- cis litteris fideles arceamus, quam ab iis que idolis των εἴργειν Ἑλληνιχῶν τοὺς πιστεύσαντας, ἤγουν immolantur , audiat rursus nos justissimis de cau- τῶν ἱεροθύτων, dxovétw bh πάλιν, Ste τῆς pay τῶν sis ab idolothytorum esu fideles prohibere solitos, ἱεροθύτων ἐδωδῆς ἀποσοῦθεξν εἰθέσμεθα τοὺς πιστεύ- ὶ non autem a Gracis litteris. Nimirum hanc causam σαντας, καὶ μάλα εἰχότως, εἴργομεν δὲ ἥχιστα τοῖς | proferimus quod, cum unus sit ac solus revera Ἑλλήνων γράμμασιν ὁμιλεῖν. Kav εἰ βούλοιτό τις Deus, nos vel ab aliorum nomine abhorremus, et thy altiav ἀναμαθεῖν, φαμὲν ὅτι ἑνὸς ὄντος xat i omni exsecratione detestandum credimus. Atque μόνου tod xath ἀλήθειαν @cod, καὶ td εἰδέναι μόνον Ϊ hoc docet sapientissimus Paulus cum scribit: « Sci- +d ἑτέρων ὄνομα πεποιήμεθα στυγητόν, χαὶ βδελυ- mus enim nullum esse Deum nisi unum, ac idolum ( plac ἁπάσης ἐμποιητικὸν elvar πεπιστεύχαμεν. Kat it nihil esse in mundo **. » Non enim si nugantur ali- τοῦτο διδάξει γεγραφὼς ὁ πάνσοφος Παῦλος " εΟἴδαμεν Ϊ qui, aut mente potius emota insaniunt, deosque γὰρ dt: οὐδεὶς Θεὸς, εἰ ph εἷς, καὶ ὅτι οὐδὲν εἴδωλον Ὶ ς guneupant quos forte voluerint, ac in templis ere- tv χόσμῳ. » OF yap εἰ ἀθύρουσί τινες, μᾶλλον δὲ ctis simulacris in fraudem abducti sunt, nos una xa μεμήνασι tov νοῦν παραχεχομισμένοι, xal χατά cum illis necesse est etiam insanire, perindeque ye td αὐτοῖς δοχοῦν ods Av ἔλοιντο τυχὸν ὀνομάζουσι aflfici, ac putare deos esse revera alios preter unum θεοὺς, xaliv τοῖς τεμένεσιν ἱστάντες ἔδη πεπλάνην- Ν naturalem, universitatisque Opificem. Sublatis ergo tat, cvvagpalverv’ αὐτοῖς καὶ ἡμᾶς ἀναγκαῖον, δια- . id plane de medio idolis, dicimus immolatum nihil χεῖσθαί te χαὶ ppovelv ὡς clev ἕτεροι χατὰ ἀλήθειαν if esse : comedimus porro conscientia pura, Deo glo- θεοὶ mapa tov Eva, χαὶ φύσει, xat tiv ὅλων Δη- ii riam tribuentes, qui nobis omnium esculentorum μιουργόν. ᾿Αναιροῦντες τοίνυν xal τοῦτο εἰσάπαν thy it liberum et innoxium usum largitus est. Quod si εἰδώλων ὕπαρξιν, οὐδὲ ἱερόθυτον elval ti φαμεν’ quis in bis infirmus est, ac nondum sanam ac fir- ἐσθίομεν δὲ συνειδότι χαθαρῷ, Osh thy δόξαν ἀνάπτον- th mam mentem habet, sed que diis immolantur ea τες, ὡς ἁπάντων ἡμῖν τῶν ἐδωδίμων ἐλευθέραν te καὶ putat aliquid esse revera, cum nondum ad sinceri- p ἀζήμιον χαρισαμένῳ τὴν χρῆσιν. El dt ἀσθενεῖ τις ἐν . tatem fidei pervenerit ; nos eum ut pedotribe pue- τούτοις, ὑγιᾶ te οὔπω xal εὔρωατον Eyer τὸν νοῦν, ᾽ ' ros paulatim ad perfectissimam rei notitiam evehi- οἴεται δὲ elval τε καὶ ἱερόθυτα ἀληθῶς, οὔπω βεδη- ξ mus. Sapientissime igitur Paulus ait: « Siego cum χότι περὶ td γνήσιον εἰς πίστιν συγχαθιστάμεθα, } gratia participo, cur ob id impius judicor, pro quo ὥσπερ τινὲς παιδοτρίδαι διαγυμνάζοντες τὰ μειρά- Ἷ ' ego gratias ago **? » Quamobrem ca coutingere si xia, ἀναδιδάζοντές te, χατὰ βραχὺ πρὸς τελεωτάτην : ΗἹ se occasio dederit, qua idolis immolata fuerint, tot πράγματος ἐμπειρίαν. Οἰκονομικώτατα γοῦν 6 ? nihil prorsus offendet eos qui confirmati sunt in Παῦλός gnaw: « El tym χάριτι μετέχω, vt βλασφη- at fide. Nam si iWolum plane nihil sit, ne immolatum μοῦμαι ὑπὲρ ob tym εὐχαριστῶ ;» Odxodv ἀδικήσει. 4 quidem aliquid erit. Inspicientes igitur scripta μὲν παντελῶς οὐδὲν τοὺς ἱδρυμένους ἐν lover τὸ χαὶ Grecorum , vérborum compositionem laudamus, εἰ αὐτῶν ἅπτεσθαι τῶν ἱεροθύτων, εἰ τύχῃ. Εἰδώλου yap ι} concinnitatem orationis ; sed eorum placilis repu- ὅλως οὐχ ὄντος, οὐδὲ ἱερόθυτον ἔσται tt. Περιεργά- : 4 diatis ad sanctas potius Scripturas convertimur, ζόμενοι δὲ tag Ἑλλήνων συγγραφὰς, thy piv tiv it in quibus clucet veritatis decus, et accurata do- λέξεων ἐπαινοῦμεν συνθήχην, xal td εὔρυθμον εἰς Ὶ ΜῈ Cor. vu, 4. 1 Cor. x, 30. Π <!-- leaf 428 --> λόγους, ἀπανιστάμενοι δὲ τῶν ἐν αὐταῖς δογμάτων, A Smatum cognitio cumulate continetur, et omne ge- ᾽ : παἷς ἁγίαις μᾶλλον προσχεχλίμεθα Γραφαῖς“ ἐν- nus bonorum documentorum, per que omni vir:ute αστράπτει yap αὐταῖς τῆςς ἀληθείας td κάλλος, χαὶ plenus quis statim evadat, et recte factorum gloria hE δογματικῇ